سرخ و سياه بشدت سياهى . أَ لَمْ تَرَ استفهام تقريرى است و خطاب گرچه به حضرت رسالت است لكن تمام افراد بشر مشاهده ميكنند . أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً مراد از سماء عالم بالا است كه بتوسط ابر و باد باران مىبارد بهر نقطه كه امر الهى باشد . فَأَخْرَجْنا بِهِ ثَمَراتٍ پس بيرون آورديم به اين آب باران فواكه و ميوه‌هاى بسيار . سؤال : چرا در جملهء اول مفرد بيان فرمود ( انزل ) و در اينجا جمع فرمود ( فاخرجنا ) . جواب : بعضى گفتند جمع تعظيمى و كبريايى است چنانچه سلاطين ميگويند ما چنين و چنان كرديم لكن مكرر گفته‌ايم كه افعال الهيه اگر بتوسط اسباب ظاهريه باشد متكلم مع الغير تعبير ميفرمايد چون اخراج ثمرات به مجرد نزول باران نيست مقدماتى دارد كه غارسين غرس كنند و زمين آنها را مستعد نمايند و دفع آفات كنند . مُخْتَلِفاً أَلْوانُها بعضى سفيد بعضى قرمز بعضى زرد بعضى سبز و غير آنها از حيث شدت و ضعف و علاوه از اختلاف رنگ طعم و خواص آن و ساير خصوصيات آنها هم مختلف است . وَ مِنَ الْجِبالِ يعنى جعلنا من الجبال . جُدَدٌ جمعه جده بمعنى طريق و رگهاى كوه‌ها مثل رگهاى بدن . بِيضٌ بعضى رگهاى كوه سفيد است . وَ حُمْرٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُها بعضى قرمز است . وَ غَرابِيبُ سُودٌ غرابيب همان سياهى است شبيه غراب و سود تأكيد و عطف بيان است اشاره بشدت سياهى . [ سوره فاطر ( 35 ) : آيه 28 ] وَ مِنَ النَّاسِ وَ الدَّوَابِّ وَ الْأَنْعامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ كَذلِكَ إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ ( 28 )